वृत्तसंस्था : इराण आणि अमेरिका यांच्यात नुकताच झालेला शांतता करार तणाव कमी करेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, ही शांतता फार काळ टिकली नाही. शुक्रवारी अमेरिकेने इराणच्या लष्करी तळांवर हवाई हल्ले करून दोन्ही देशांतील संघर्ष पुन्हा भडकवला. अमेरिकन लष्कराच्या माहितीनुसार, गुरुवारी होर्मुजच्या सामुद्रधुनीतून जात असलेल्या एव्हर लव्हली या व्यापारी जहाजावर इराणने मानवरहित हल्लेखोर विमानांद्वारे हल्ला केला. इराणने चार मानवरहित विमाने सोडली होती. त्यापैकी एक जहाजाच्या वरच्या भागावर आदळल्याने किरकोळ नुकसान झाले, तर उर्वरित तीन विमाने अमेरिकेच्या संरक्षण यंत्रणेने हवेतच पाडल्याचा दावा करण्यात आला. व्यापारी जहाजांवरील हा हल्ला शांतता कराराचे उल्लंघन असल्याचे सांगत अमेरिकेने प्रत्युत्तरादाखल इराणच्या सीमेजवळील क्षेपणास्त्र आणि मानवरहित विमानांचे तळ तसेच किनारपट्टीवरील रडार केंद्रांवर अचूक हवाई कारवाई केली. हा हल्ला युद्ध सुरू करण्यासाठी नसून, युद्धविरामाचे उल्लंघन करणाऱ्या कृतीला दिलेले ठोस उत्तर असल्याचे अमेरिकन लष्कराने स्पष्ट केले आहे. या कारवाईनंतर मध्यपूर्वेतील तणाव पुन्हा वाढला असून परिस्थितीवर जगभराचे लक्ष लागले आहे.
या घडामोडींनंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या कारवाईवर तीव्र नाराजी व्यक्त करत हा हल्ला युद्धविरामाचे “मूर्खपणाचे उल्लंघन” असल्याचे म्हटले. पत्रकारांनी प्रत्युत्तराबाबत विचारणा केली असता “लवकरच समजेल” असे त्यांनी सांगितले होते आणि काही तासांतच अमेरिकेने हवाई हल्ला केला. दुसरीकडे, इराणनेही शांत न बसता अमेरिकेच्या कारवाईला जशास तसे उत्तर दिल्याचा दावा केला आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने आखाती प्रदेशातील अमेरिकेच्या लष्करी तळांना लक्ष्य केल्याचे सांगितले असून, इराणचे प्रवक्ते इब्राहिम अल-फिकार यांनी अमेरिका पुन्हा कारवाई करेल तर अधिक कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशारा दिला आहे. गेल्या आठवड्यात होर्मुजची सामुद्रधुनी आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी खुली ठेवणे आणि इराणच्या अणुकार्यक्रमासंदर्भात दोन्ही देशांमध्ये सकारात्मक चर्चा झाली होती. मात्र, नव्या संघर्षामुळे तो करार धोक्यात आल्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या तणावाचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होण्याचीही भीती असून, कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्याबरोबरच जगभरात महागाई वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. दरम्यान, इराणने व्यापारी जहाजावर केलेल्या हल्ल्यानंतरच ही लष्करी कारवाई करण्यात आल्याचे अमेरिकेचे म्हणणे आहे, तर इराणने अमेरिकेच्या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देण्याचा निर्धार कायम ठेवला आहे.
