नवी दिल्ली : डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म Google Pay ने लहान मुले, विद्यार्थी, वृद्ध व्यक्ती तसेच कुटुंबातील इतर सदस्यांसाठी ‘पॉकेट मनी’ हे नवीन फिचर सादर केले आहे. हे फिचर UPI Circle या सुविधेचा भाग असून, ज्यांच्याकडे स्वतःचे बँक खाते नाही अशा वापरकर्त्यांना डिजिटल व्यवहार करण्याची सोय उपलब्ध करून देते. या सुविधेमुळे मुख्य खातेदार (Primary User) आपल्या खात्याशी कमाल ५ दुय्यम वापरकर्ते (Secondary Users) जोडू शकतो. दुय्यम वापरकर्त्यांना स्वतंत्र बँक खात्याची गरज नसून ते मुख्य खात्यातून मर्यादित स्वरूपात पेमेंट करू शकतात. त्यामुळे मुलांना किंवा कुटुंबातील इतर सदस्यांना सुरक्षित पद्धतीने डिजिटल व्यवहार करता येणार आहेत. या फिचरमध्ये सुरक्षिततेवर विशेष भर देण्यात आला आहे. पालक किंवा मुख्य खातेदार मुलांच्या खर्चावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी दोन महत्त्वाचे पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. पहिला म्हणजे मासिक मर्यादा (Monthly Limit), ज्यामध्ये दरमहा ठराविक रक्कम (कमाल १५,००० रुपये) सेट करता येते. या मर्यादेत दुय्यम वापरकर्ते स्वतंत्रपणे खर्च करू शकतात.
दुसरा पर्याय म्हणजे प्रत्येक व्यवहारासाठी मंजुरी (Approval Mode). या पद्धतीत मुलाने किंवा दुय्यम वापरकर्त्याने पेमेंट करण्याचा प्रयत्न केल्यास मुख्य खातेदाराला त्वरित नोटिफिकेशन मिळते. त्यानंतर UPI पिन टाकून मंजुरी दिल्यावरच व्यवहार पूर्ण होतो. दरम्यान, सोशल मीडियावर या फिचरबाबत काही चुकीच्या अफवा पसरत आहेत. ‘पॉकेट मनी’ बटनावर क्लिक केल्यास बँक खाते रिकामे होईल, असा दावा काही संदेशांमध्ये करण्यात आला आहे. मात्र, हे दावे पूर्णपणे खोटे असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. हे फिचर National Payments Corporation of India (NPCI) च्या नियमांनुसार कार्य करते आणि कोणत्याही व्यवहारासाठी वापरकर्त्याची परवानगी किंवा UPI पिन आवश्यक असतो. हे फिचर सुरू करण्यासाठी वापरकर्त्यांनी Google Pay अॅपमधील प्रोफाईलमध्ये जाऊन ‘UPI Circle’ पर्याय निवडावा. त्यानंतर संबंधित व्यक्तीचा मोबाईल नंबर किंवा QR कोड वापरून त्यांना जोडता येते. खर्चाची मर्यादा किंवा मंजुरीचा प्रकार सेट केल्यानंतर इनव्हाईट पाठवले जाते. दुय्यम वापरकर्त्याने ते स्वीकारल्यानंतर ही सुविधा सक्रिय होते. या नव्या फिचरमुळे डिजिटल पेमेंट अधिक सुरक्षित, सोयीस्कर आणि नियंत्रित स्वरूपात वापरण्याचा मार्ग खुला झाला असून, कुटुंबातील सदस्यांमध्ये आर्थिक व्यवहार सुलभ होण्यास मदत होणार आहे.
