मुंबई : मुंबई आणि उपनगरांमध्ये लाखो रुपयांच्या बक्षिसांसाठी रंगलेल्या दहीहंडी उत्सवाला यंदा दुखापतींची किनार लागली. मुंबई महानगरपालिकेच्या माहितीनुसार शनिवारी मध्यरात्री १२ वाजेपर्यंत विविध सरकारी व महापालिका रुग्णालयांमध्ये एकूण ३०६ गोविंदांवर उपचार करण्यात आले. त्यापैकी ४९ जणांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले असून ५५ जणांवर उपचार सुरू आहेत, तर २०२ गोविंदांना उपचारानंतर घरी सोडण्यात आले. शहरातील रुग्णालयांमध्ये १५४ जखमींवर उपचार झाले. त्यातील २९ जणांना दाखल करण्यात आले, ३१ जणांवर उपचार सुरू असून ९४ जणांना घरी सोडण्यात आले. पूर्व उपनगरांतील रुग्णालयांमध्ये ५७ जण जखमी झाले. त्यापैकी ११ जणांना दाखल करण्यात आले, तर ४६ जणांना उपचारानंतर घरी सोडण्यात आले. पश्चिम उपनगरांतील रुग्णालयांमध्ये ९५ जखमींची नोंद झाली. त्यातील ९ जणांना दाखल करण्यात आले, २४ जणांवर उपचार सुरू असून ६२ जणांना डिस्चार्ज देण्यात आला. रुग्णालयनिहाय आकडेवारीत केईएम रुग्णालयात सर्वाधिक ५५ गोविंदांवर उपचार झाले. त्यापैकी १८ जणांना दाखल करण्यात आले, तर ३७ जणांना उपचारानंतर घरी सोडण्यात आले. राजावाडी रुग्णालयात २८, नायरमध्ये २५, पोतदारमध्ये २०, भाभामध्ये १८, सायनमध्ये १६ आणि हिंदुजा रुग्णालयात १४ गोविंदांवर उपचार करण्यात आले. दहीहंडीच्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने प्रमुख आणि उपनगरीय रुग्णालयांमध्ये अतिरिक्त खाटा, वैद्यकीय पथके आणि आपत्कालीन सुविधा उपलब्ध करून आरोग्य यंत्रणा सज्ज ठेवली होती.
दिवसभरात मानवी मनोरे कोसळणे, घसरून पडणे तसेच हात, पाय, मान, पाठ आणि डोक्याला दुखापत होण्याच्या अनेक घटना घडल्याने विविध रुग्णालयांच्या आपत्कालीन विभागांमध्ये मोठी गर्दी झाली. दहीहंडीपूर्वी आयोजक आणि गोविंदा पथकांना सुरक्षा जॅकेट, हार्नेस, सुरक्षा दोर, पुली आणि इतर संरक्षणात्मक साधनांचा वापर करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या. मात्र प्रत्यक्ष उत्सवस्थळी या उपाययोजनांची कितपत प्रभावी अंमलबजावणी झाली, याबाबत ३०६ जखमींच्या आकडेवारीनंतर पुन्हा प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. विशेषतः उंच मानवी मनोरे उभारताना सुरक्षा जाळी, सुरक्षित पृष्ठभाग, प्रशिक्षित स्वयंसेवक, वैद्यकीय पथके आणि रुग्णवाहिकांची उपलब्धता पुरेशी होती का, याची तपासणी करण्याची गरज व्यक्त होत आहे. पावसामुळे अनेक ठिकाणी रस्ते निसरडे झाल्याने घसरण्याचा धोका वाढला होता. त्याचबरोबर मोठ्या दहीहंडी उत्सवांमुळे शहरातील अनेक भागांमध्ये वाहतूक व्यवस्थेवरही ताण निर्माण झाला. गोविंदा पथकांची वाहने, प्रेक्षकांची मोठी गर्दी आणि काही रस्ते बंद ठेवण्यात आल्याने वाहतुकीवर परिणाम झाला. दरवर्षी दहीहंडी उत्सव अधिक भव्य होत असताना उंच मानवी मनोरे आणि वाढती बक्षिसे यामुळे स्पर्धा अधिक तीव्र होत आहे. त्यामुळे उत्सवाचा थरार वाढत असला तरी सुरक्षेची पातळीही त्याच प्रमाणात वाढवणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मध्यरात्रीपर्यंतची ३०६ जखमी, ४९ दाखल, ५५ उपचाराधीन आणि २०२ जणांना घरी सोडण्यात आलेली आकडेवारी ही केवळ संख्या नसून आयोजक, प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणांनी सुरक्षा नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याची गरज अधोरेखित करणारा महत्त्वाचा इशारा मानला जात आहे.
