मुंबई : मुंबईसह राज्यभरात वाढत्या विजेच्या वापरामुळे घरगुती वीजबिलांचा ताण मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. विशेषतः उन्हाळ्यात वातानुकूलन यंत्रे, कुलर आणि इतर विद्युत उपकरणांच्या वापरामुळे खर्च अधिक वाढतो. या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana ही महत्त्वाकांक्षी योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे नागरिकांना घराच्या छतावर सौर पॅनेल बसवण्यासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते. एकदा सौर यंत्रणा बसवल्यानंतर अनेक वर्षे स्वतःच्या घरातच वीज निर्मिती करता येते, त्यामुळे महागड्या वीजबिलांपासून मोठा दिलासा मिळू शकतो. या योजनेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना स्वयंपूर्ण बनवणे आणि पारंपरिक वीजेवरील अवलंबित्व कमी करणे हा आहे.
या योजनेअंतर्गत सौर यंत्रणेच्या क्षमतेनुसार अनुदान दिले जाते. एक किलोवॅट प्रणालीसाठी सुमारे ३० हजार रुपये, दोन किलोवॅटसाठी सुमारे ६० हजार रुपये आणि तीन किलोवॅट किंवा त्यापेक्षा जास्त क्षमतेसाठी कमाल ७८ हजार रुपयांपर्यंत अनुदान मिळते. ही रक्कम थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात किंवा कर्ज खात्यात जमा केली जाते. योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराचे वय किमान २१ वर्षे असणे, त्याच्या नावावर वीज जोडणी असणे, स्वतःचे छत उपलब्ध असणे आणि चांगला कर्ज इतिहास असणे आवश्यक आहे. आवश्यक कागदपत्रांमध्ये आधारपत्र, मोबाईल क्रमांक, वीजबिल आणि सौर पुरवठादाराचे दरपत्रक यांचा समावेश आहे. सौर पॅनेल सूर्यप्रकाशातून वीज निर्माण करतात. दिवसा तयार झालेली वीज घरगुती वापरासाठी वापरली जाते, तर उरलेली वीज वीज जाळ्यात पाठवली जाते, त्यामुळे सतत वीजपुरवठा मिळतो. तीन किलोवॅट क्षमतेच्या सौर यंत्रणेसाठी साधारण १.५ ते २ लाख रुपयांचा खर्च येतो. यामध्ये सरकारी अनुदान मिळाल्यानंतर उर्वरित रक्कम कर्जाद्वारे भरता येते. काही वर्षांतच हा खर्च वसूल होऊन पुढील काळात जवळपास मोफत वीज मिळू शकते. या योजनेसाठी अर्ज प्रक्रिया देखील सोपी ठेवण्यात आली आहे. इच्छुकांनी अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन नोंदणी करावी, आवश्यक माहिती भरावी आणि सौर यंत्रणेसाठी अर्ज सादर करावा. मंजुरीनंतर सौर प्रकल्पाची उभारणी, तपासणी आणि अंतिम पडताळणी झाल्यावर अनुदानाची रक्कम जमा केली जाते. त्यामुळे वाढत्या वीजबिलाच्या समस्येवर हा एक प्रभावी आणि दीर्घकालीन उपाय ठरू शकतो.
