मुंबई : महाराष्ट्र राज्य मागासवर्ग आयोगामार्फत मराठा समाज व खुल्या प्रवर्गातील सामाजिक, शैक्षणिक, आर्थिक मागासलेपण तपासण्यासाठी सर्वेक्षणाला सुरुवात झाली आहे. २३ जानेवारीपासून मुंबईतही सर्वेक्षण सुरू झाले. २८ जानेवारीपर्यंत झालेल्या सर्वेक्षणात २ लाख ६९ हजार ४९५ घरांतून सर्वेक्षणादरम्यान माहिती देण्यास नकार देण्यात आला. दुसरीकडे १९ लाख ६६ हजार ९२६ घरांचे सर्वेक्षण पूर्ण झाल्याची माहिती मुंबई महापालिकेने दिली. सर्वेक्षणाची जबाबदारी मुंबई महापालिकेच्या एकूण ९२ हजार कर्मचाऱ्यांपैकी ३० हजार कर्मचाऱ्यांवर देण्यात आली आहे. ३१ जानेवारीपर्यंत सर्वेक्षण सुरू राहणार आहे. सर्वेक्षणासाठी नियुक्त अधिकारी, कर्मचाऱ्यांना आयोगामार्फत ओळखपत्रे देण्यात आली आहेत. या कामासाठी नियुक्त केलेले अधिकारी, कर्मचारी घरोघरी जाऊन कुटुंबाची माहिती घेत आहेत. तसेच सर्वेक्षणासाठी खास अत्याधुनिक सॉफ्टवेअर तयार करण्यात आले आहे. सर्वेक्षणादरम्यान एकूण १६० ते १८२ विविध प्रश्न विचारले जात आहेत. ही माहिती मूलभूत, कौटुंबिक, आर्थिक, सामाजिक, आरोग्य विषयक आहे.
२३ ते २८ जानेवारीपर्यंत एकूण २८ लाख ७ हजार ५१८ घरांचे सर्वेक्षण करण्यात आले. जवळपास ७२ टक्के सर्वेक्षण पूर्ण झाले. मात्र यामध्ये घर बंद असणे, सर्वेक्षणास नकार देण्याचेही प्रमाण आहे. एकूण सर्वेक्षणापैकी १९ लाख ६६ हजार ९२६ घरांचे सर्वेक्षण पूर्ण झाले असून हे प्रमाण ५०.७१ टक्के असल्याची माहिती मुंबई महापालिकेकडून देण्यात आली. तर २ लाख ६९ हजार ४९५ घरांनी सर्वेक्षणास नकार दिला. मराठा आरक्षणात सरसकट सर्व धर्मांचे सर्वेक्षण केले जात आहे. त्यामुळे अन्य धर्मीयांकडून माहिती देण्यास नकार देण्याचे प्रमाणही अधिकच आहे. तसेच काही वेळा या कामाचे परिपत्रक मागणे, मोठ्या प्रमाणात प्रश्नावली पाहता पुढील उत्तरे देण्यास टाळाटाळ केली जात आहे. सर्वेक्षणासाठी जाणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना काही घरे बंद असल्याचे निदर्शनास येत आहे. २८ लाख ७ हजार ५१८ घरांपैकी ५ लाख ७० हजार ९८४ घरे बंदच असल्याचे आढळले. त्यामुळे पालिका कर्मचाऱ्यांना माघारी परतावे लागले. सर्वेक्षणाचा कालावधी कमी असल्याने सर्वेक्षण करणाऱ्या कर्मचाऱ्यां लवकर अथवा सायंकाळी उशिरा सर्वेक्षणासाठी जाण्यास पालिकेने मुभा दिली आहे. त्यामुळे सर्वेक्षणास येणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना सहकार्य करावे, तसेच ज्या घरांचे सर्वेक्षण पूर्ण होणार नाही, अशा लोकांनी जवळच्या विभाग कार्यालयात माहिती देण्याचे आवाहन मुंबई महापालिकेने या आधीच केले आहे. सर्वेक्षण ३१ जानेवारीपर्यंत सुरू राहणार असल्याने सुट्टीच्या दिवसांमध्येही सर्वेक्षण सुरू ठेवण्यात आले आहे. त्यामुळे पालिका अधिकारी, कर्मचारी घरोघरी सर्वेक्षणासाठी फिरत आहेत.
