मुंबई : राज्यात विक्री होणाऱ्या एनर्जी ड्रिंक पेयांमुळे आरोग्यावर होणाऱ्या संभाव्य दुष्परिणामांचा मुद्दा आज राज्य विधिमंडळात गाजला. श्रीगोंद्याचे आमदार विक्रम पाचपुते आणि दौंडचे आमदार राहुल कुल यांनी हा विषय सभागृहात उपस्थित करत विद्यार्थ्यांमध्ये वाढत असलेल्या अशा पेयांच्या वापराबाबत सरकारने कोणती उपाययोजना केली आहे, याबाबत प्रश्न उपस्थित केला. यावर उत्तर देताना मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी शैक्षणिक संस्थांच्या परिसरात अशा उत्पादनांच्या विक्रीवर नियंत्रण आणण्यासाठी शासनाने यापूर्वीच आवश्यक निर्देश दिल्याचे स्पष्ट केले. त्यांनी सांगितले की, शैक्षणिक संस्थांपासून किमान ५०० मीटर परिसरात तथाकथित ऊर्जा पेये विक्री करणाऱ्या आस्थापनांची तपासणी करून त्यांच्या नमुन्यांची चाचणी करण्याबाबत तसेच दिशाभूल करणाऱ्या आणि आक्षेपार्ह जाहिरातींविरुद्ध कारवाई करण्याचे आदेश ऑक्टोबर २०२४ आणि जानेवारी २०२५ मध्ये संबंधित यंत्रणांना देण्यात आले आहेत. दरम्यान, अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे सचिव तुकाराम मुंढे यांनी राज्यात सुरू असलेल्या ‘सेव्ह ड्रग, सेव्ह फूड’ मोहिमेच्या पार्श्वभूमीवर पत्रकार परिषद घेऊन महत्त्वाची माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, बाजारात उपलब्ध असलेल्या तथाकथित ऊर्जा पेयांची विक्री करणाऱ्या सुमारे दहा ते बारा कंपन्यांना ३० जून रोजी नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. या कंपन्यांमध्ये पेप्सिको, रेड बुल आणि स्टिंग यांसारख्या नामांकित कंपन्यांचाही समावेश आहे. तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले की, अन्न व औषध कायद्यातील परिशिष्ट ‘अ’मध्ये विविध खाद्यपदार्थांच्या श्रेणी निश्चित करण्यात आल्या आहेत; मात्र त्यामध्ये ‘ऊर्जा पेय’ अशी कोणतीही स्वतंत्र श्रेणी अस्तित्वात नाही. त्यामुळे संबंधित कंपन्यांनी त्यांच्या उत्पादनांवर ‘ऊर्जा पेय’ असा उल्लेख करणे नियमांशी सुसंगत नसल्याचे प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे. याच कारणास्तव अन्न व औषध प्रशासनाने संबंधित कंपन्यांना नोटिसा बजावत नियमांचे पालन करण्याचे निर्देश दिले असून, पुढील काळात उत्पादनांवर ‘ऊर्जा पेय’ असा उल्लेख करण्याची पद्धत थांबविण्यात येईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
यावेळी तुकाराम मुंढे यांनी विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी शासन आणखी कठोर पावले उचलणार असल्याची माहिती दिली. शाळांच्या परिसरातील ५०० मीटर अंतरामध्ये कोणत्या वस्तूंची विक्री करता येईल आणि कोणत्या वस्तूंवर निर्बंध राहतील, याबाबतचा सविस्तर आदेश लवकरच जारी करण्यात येणार असल्याचे त्यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यात येणार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. दरम्यान, सभागृहातील चर्चेदरम्यान श्रीगोंद्याचे आमदार विक्रम पाचपुते यांनी स्टिंग या पेयाच्या अतिसेवनामुळे हृदयाचे ठोके वाढून अहिल्यानगर जिल्ह्यातील श्रीगोंदा आणि पाथर्डी परिसरातील एका मुलाचा मृत्यू झाल्याची घटना खरी आहे का, असा प्रश्न उपस्थित केला. त्यावर मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी शासनाच्या निदर्शनास अशी कोणतीही अधिकृत घटना आलेली नसल्याचे स्पष्ट सांगितले. त्यामुळे अशा प्रकारच्या मृत्यूची शासनाकडे अधिकृत नोंद उपलब्ध नसल्याचे त्यांनी सभागृहात नमूद केले. तथापि, विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याशी संबंधित विषय अत्यंत संवेदनशील असून विक्री, जाहिराती आणि नियमांचे पालन यावर अन्न व औषध प्रशासनाकडून सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांविरुद्ध आवश्यक ती कारवाई केली जाईल, असा स्पष्ट इशाराही यावेळी देण्यात आला. या संपूर्ण घडामोडींमुळे तथाकथित ऊर्जा पेयांच्या विक्री, जाहिराती आणि त्यांच्या नियमनाबाबत राज्य सरकारने कठोर भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
