मुंबई : महाराष्ट्रासह देशभरात जीवनावश्यक वस्तूंच्या वाढत्या किमतींमुळे सर्वसामान्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. साखर, कांदा आणि इतर अत्यावश्यक वस्तूंच्या दरवाढीनंतर आता अंड्यांच्या किमतीत झालेल्या मोठ्या वाढीने ग्राहकांच्या अडचणीत आणखी भर पडली आहे. गेल्या वर्षभरात अंड्यांच्या किमतीत सुमारे ३५ ते ४० टक्क्यांची वाढ झाल्याचे समोर आले असून, सध्या किरकोळ बाजारात एका अंड्यासाठी ग्राहकांना ८.५० ते ९ रुपये मोजावे लागत आहेत. नॅशनल एग्ज कोऑर्डिनेशन कमिटी (NECC) च्या आकडेवारीनुसार, एका अंड्याचा आधारभूत दर सुमारे ७ रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. पोल्ट्री उद्योगाच्या मते, या दरवाढीमागे कोंबडी खाद्याच्या खर्चात झालेली मोठी वाढ हे प्रमुख कारण आहे. विशेषतः मक्क्याच्या वाढलेल्या किमतीमुळे उत्पादन खर्चात लक्षणीय वाढ झाली आहे. पोल्ट्री खाद्यामध्ये मक्का हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक असल्याने त्याच्या दरवाढीचा थेट परिणाम अंडी उत्पादनावर आणि त्यानंतर किरकोळ विक्री दरावर होत आहे. उद्योगाच्या म्हणण्यानुसार, सध्याच्या परिस्थितीत अंड्यांच्या किमती लगेच कमी होण्याची शक्यता कमी असून, उत्पादन खर्चाचा ताण कायम राहिल्यास ग्राहकांना आणखी जास्त पैसे मोजावे लागू शकतात. त्यामुळे आधीच महागाईचा सामना करणाऱ्या सर्वसामान्य नागरिकांच्या घरगुती बजेटवर अतिरिक्त भार पडत आहे.
पोल्ट्री उद्योगाने अंड्यांच्या दरवाढीमागे इथेनॉल निर्मितीसाठी वाढलेली मक्क्याची मागणी हे महत्त्वाचे कारण असल्याचे सांगितले आहे. केंद्र सरकारच्या इथेनॉल ब्लेंडिंग कार्यक्रमांतर्गत पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळण्यासाठी ऊसाबरोबरच मक्क्याचाही मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात आहे. त्यामुळे पोल्ट्री उद्योगासाठी उपलब्ध होणाऱ्या मक्क्याच्या पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला असून त्याच्या किमती झपाट्याने वाढल्या आहेत. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, गेल्या तीन वर्षांत मक्क्याची किंमत प्रति टन सुमारे १४ हजार रुपयांवरून २६,५०० रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे, तर गेल्या पाच महिन्यांतच त्यामध्ये सुमारे २० टक्क्यांची वाढ झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. मक्का महाग झाल्यामुळे कोंबडी खाद्याचा खर्च वाढतो आणि त्याचा थेट परिणाम अंडी उत्पादनाच्या खर्चावर होतो. वाढलेला खर्च भरून काढण्यासाठी उत्पादकांना अंड्यांच्या विक्री दरात वाढ करावी लागत असल्याचे उद्योगाचे म्हणणे आहे. सध्या अंड्यांचे दर काही प्रमाणात स्थिर राहतील, असा अंदाज व्यक्त केला जात असला तरी हिवाळ्यात अंड्यांची मागणी पारंपरिकरीत्या वाढत असल्याने पुन्हा दरवाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. पुरवठा, उत्पादन खर्च आणि वाढती मागणी यांचा एकत्रित परिणाम पुढील काही महिन्यांत अंड्यांच्या बाजारावर दिसून येऊ शकतो. साखर, कांदा आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या वाढत्या किमतींमुळे आधीच त्रस्त असलेल्या ग्राहकांसाठी अंड्यांची ही दरवाढ आणखी एक आर्थिक फटका ठरणार असल्याचे चित्र सध्या दिसत आहे.
