कोल्हापूर : ‘जगात भारी आम्ही कोल्हापुरी’ अशी ओळख असलेल्या कोल्हापूरमध्ये गणेशोत्सव दरवर्षी वेगवेगळ्या संकल्पना, सामाजिक संदेश आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांसाठी विशेष चर्चेत असतो. यंदाही शहरातील रुईकर कॉलनी परिसरातील विद्या कॉलनी येथील अक्षय मित्र मंडळाने अनोख्या कल्पनेतून तब्बल १८ फूट उंच गणेशमूर्ती साकारत भाविकांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या मूर्तीसाठी पळसाच्या पानांपासून तयार करण्यात आलेले १,१११ द्रोण वापरण्यात आले असून, पर्यावरण संवर्धनाचा प्रभावी संदेश देण्यात आला आहे. या मूर्तीचे वैशिष्ट्य म्हणजे विसर्जनानंतर हेच द्रोण प्रसाद वाटपासाठी पुन्हा वापरले जाणार आहेत. त्यामुळे पर्यावरणपूरक उत्सवाबरोबरच वस्तूंचा पुनर्वापर करण्याचा आदर्शही मंडळाने घालून दिला आहे. गणेशोत्सवात आकर्षक सजावटीसोबत सामाजिक जबाबदारीची जाणीव करून देणारा हा उपक्रम नागरिकांकडून मोठ्या प्रमाणावर कौतुकास पात्र ठरत आहे. मूर्तीचा बेस हैदराबाद येथे तयार करण्यात आला होता. त्यानंतर मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी सलग १५ ते २० दिवस मेहनत घेऊन प्रत्येक द्रोण मूर्तीवर बसवले. त्यामुळे गणरायाची ही भव्य आणि आकर्षक मूर्ती पाहण्यासाठी भाविकांची मोठी गर्दी होत असून, पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचा संदेशही प्रभावीपणे पोहोचत आहे.
गणेशोत्सवात पर्यावरणाचे संरक्षण आणि सामाजिक बांधिलकी जपण्याची परंपरा अक्षय मित्र मंडळाने गेल्या अनेक वर्षांपासून कायम ठेवली आहे. यापूर्वीही मंडळाने कागदी कप, लाकडी काड्या आदी पुनर्वापर करता येणाऱ्या साहित्यापासून गणेशमूर्ती साकारून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश दिला होता. मंडळाचे प्रमुख सुधीर (बापू) खोत यांनी सांगितले की, गेल्या दहा वर्षांहून अधिक काळ मंडळ सातत्याने पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव साजरा करत असून, प्रत्येक वर्षी नवनवीन संकल्पना राबविण्याचा प्रयत्न केला जातो. पर्यावरणपूरक उपक्रमांबरोबरच सामाजिक कार्यातही मंडळाचा सक्रिय सहभाग आहे. २०१८ पासून गणेशोत्सवादरम्यान कपडे संकलन मोहीम राबवली जाते. संकलित कपडे दिवाळीच्या काळात बाबा आमटे यांच्या आनंदवनात पाठवून गरजूंपर्यंत मदतीचा हात पोहोचवला जातो. त्यामुळे हे मंडळ केवळ आकर्षक गणेशमूर्तींसाठी नव्हे, तर सामाजिक उत्तरदायित्व जपणारे मंडळ म्हणूनही ओळखले जाते. यंदाची १,१११ द्रोणांपासून साकारलेली १८ फूट उंच गणेशमूर्ती ही पर्यावरण संवर्धन, पुनर्वापर आणि सामाजिक जाणीव यांचा सुंदर संगम ठरत असून, कोल्हापूरच्या गणेशोत्सवात विशेष आकर्षणाचे केंद्र बनली आहे.
