नवी दिल्ली : गेल्या २० दिवसांपासून दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे आमरण उपोषण करत असलेले प्रसिद्ध पर्यावरण आणि सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या एका नव्या व्हिडिओमध्ये त्यांनी त्यांच्या आगामी आंदोलनाचा उल्लेख करत केलेल्या वक्तव्यामुळे राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात मोठी चर्चा रंगली आहे. व्हिडिओमध्ये वांगचुक म्हणतात, “मी कोणत्याही परिस्थितीत २० जुलैपर्यंत जिवंत राहीन, जेणेकरून संसदेवरील मोर्चामध्ये तुमच्यासोबत सहभागी होऊ शकेन. पण, जर २० जुलैचा आपला हा मोर्चा यशस्वी झाला नाही, तर मी भूत बनून परत येईन.” त्यांनी हे वक्तव्य हसतमुख आणि काहीसे विनोदी शैलीत केले असले, तरी त्यामागील आंदोलनाची तीव्रता आणि निर्धार अधोरेखित होत असल्याची चर्चा सुरू आहे. देशभरात गाजत असलेल्या ‘नीट-यूजी पेपर लीक’ प्रकरणात केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत सोनम वांगचुक आणि कॉकरोच जनता पार्टीचे सदस्य दिल्लीत आंदोलन करत आहेत. शिक्षण व्यवस्थेतील पारदर्शकता, विद्यार्थ्यांना न्याय आणि जबाबदारी निश्चित करण्याची मागणी करत हे आंदोलन सुरू असून, २० जुलै रोजी संसदेकडे मोर्चा काढण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. या आंदोलनाला विविध विरोधी पक्षांचा पाठिंबा मिळत असून, काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि खासदार पवन खेडा यांनी शुक्रवारी जंतर-मंतर येथे जाऊन वांगचुक यांची भेट घेत त्यांच्या मागण्यांना समर्थन दिले. यापूर्वीही काँग्रेस, समाजवादी पक्ष तसेच इतर काही विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनी उपोषणस्थळी भेट देत आंदोलनाला उघड पाठिंबा दर्शवला आहे. त्यामुळे हे आंदोलन आता केवळ एका व्यक्तीपुरते मर्यादित न राहता राष्ट्रीय पातळीवरील राजकीय चर्चेचा विषय बनले आहे.
दरम्यान, सलग २० दिवस अन्नत्याग केल्यामुळे सोनम वांगचुक यांच्या प्रकृतीवर गंभीर परिणाम होत असल्याची माहिती त्यांच्या वैद्यकीय पथकाने दिली आहे. त्यांच्यावर उपचार करणारे डॉ. सतीश लांबा यांच्या म्हणण्यानुसार, उपोषणाच्या २०व्या दिवशी वांगचुक यांचे वजन ५६.५५ किलोग्रॅम इतके नोंदवण्यात आले असून, गेल्या २४ तासांतच त्यांच्या वजनात ३५० ग्रॅमची घट झाली आहे. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण सध्या नियंत्रणात असले तरी त्यांना सौम्य डिहायड्रेशन जाणवत आहे. डॉक्टरांचे पथक त्यांच्या आरोग्यावर सातत्याने लक्ष ठेवून असून, दीर्घकाळ उपोषण सुरू राहिल्यास शरीरातील महत्त्वाच्या अवयवांवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो, असा इशाराही देण्यात आला आहे. त्यांच्या प्रकृतीबाबत वाढती चिंता व्यक्त केली जात असताना, आंदोलन मागे घेण्याबाबत अद्याप कोणतीही घोषणा करण्यात आलेली नाही. दुसरीकडे, वांगचुक यांच्या समर्थकांकडून आंदोलनाला अधिक व्यापक स्वरूप देण्यासाठी देशभरातून नागरिकांना २० जुलैच्या मोर्चात सहभागी होण्याचे आवाहन केले जात आहे. सोशल मीडियावरही त्यांच्या वक्तव्याचा व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर शेअर होत असून, त्यावर समर्थन आणि टीका अशा दोन्ही प्रकारच्या प्रतिक्रिया उमटत आहेत. एकीकडे त्यांच्या निर्धाराचे कौतुक केले जात असताना, दुसरीकडे त्यांच्या प्रकृतीबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. आगामी काही दिवसांत त्यांच्या आरोग्याची स्थिती, आंदोलनाची दिशा आणि सरकारची भूमिका याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले असून, २० जुलैचा प्रस्तावित मोर्चा या आंदोलनातील महत्त्वाचा टप्पा ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.
