नवी दिल्ली : राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षा अर्थात नीट-यूजी २०२६ (NEET-UG 2026) फेरपरीक्षेच्या सुरक्षित आणि पारदर्शक आयोजनासाठी केंद्र सरकारने एक कठोर आणि अभूतपूर्व निर्णय घेतला आहे. देशातील वैद्यकीय शिक्षण प्रवेशासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी ही फेरपरीक्षा २१ जून रोजी आयोजित करण्यात आली असून, परीक्षा प्रक्रियेत कोणताही गैरप्रकार होऊ नये यासाठी लोकप्रिय मेसेजिंग अॅप टेलिग्रामवर तात्पुरत्या स्वरूपात बंदी घालण्यात आली आहे. ही बंदी २२ जूनपर्यंत लागू राहणार असून, टेलिग्राममधील ‘मेसेज एडिट’ हे फीचर ३० जूनपर्यंत बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. अधिकृत माहितीनुसार, अलीकडच्या काळात काही समाजकंटक आणि फसवणूक करणाऱ्या टोळ्यांनी सोशल मीडियाचा, विशेषतः टेलिग्राम चॅनेल्सचा गैरवापर सुरू केला होता. “Paper Leaked NEET”, “Re-NEET 2026” आणि “Private Mafia” यांसारख्या नावांनी चालवल्या जाणाऱ्या संशयास्पद चॅनेल्सच्या माध्यमातून विद्यार्थी आणि पालकांना प्रश्नपत्रिका आगाऊ मिळवून देण्याचे खोटे आश्वासन दिले जात होते. यासाठी हजारो ते लाखो रुपयांची बेकायदेशीर मागणीही करण्यात येत असल्याचे समोर आले आहे. या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय परीक्षा संस्था (NTA) ने स्पष्ट केले आहे की, नीट परीक्षेची अधिकृत प्रश्नपत्रिका पूर्णपणे सुरक्षित आणि गोपनीय असून ती कोणाकडेही उपलब्ध नाही. त्यामुळे सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या कोणत्याही अफवा, दावे किंवा फसवणुकीच्या जाळ्यात अडकू नये, असे आवाहन विद्यार्थी आणि पालकांना करण्यात आले आहे.
तपास यंत्रणांच्या चौकशीत टेलिग्रामच्या ‘मेसेज एडिट’ या सुविधेचा गैरवापर होत असल्याचेही समोर आले आहे. सायबर गुन्हेगार आणि पेपरफुटीशी संबंधित टोळ्या परीक्षा संपल्यानंतर जुन्या संदेशांमध्ये फेरबदल करत असल्याचे निदर्शनास आले. परीक्षा झाल्यानंतर मूळ प्रश्नपत्रिका मिळाल्यावर ती पूर्वी पाठविलेल्या संदेशांमध्ये संपादित करून जोडली जात होती. त्यामुळे परीक्षा सुरू होण्यापूर्वीच प्रश्नपत्रिका लीक झाल्याचा भास निर्माण होत असे आणि विद्यार्थ्यांमध्ये तसेच पालकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण तयार होत होते. डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या मदतीने रचल्या जाणाऱ्या अशा बनावट दाव्यांना आळा घालण्यासाठी आणि परीक्षेची विश्वासार्हता कायम राखण्यासाठी सरकारने टेलिग्रामवरील तात्पुरती बंदी लागू केली आहे. दरम्यान, NTA ने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात या निर्णयामुळे सर्वसामान्य नागरिक, विद्यार्थी आणि व्यावसायिकांना होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल दिलगिरी व्यक्त केली आहे. शिक्षण, स्पर्धा परीक्षा, रोजगार तसेच वैयक्तिक संवादासाठी टेलिग्रामचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याची जाणीव संस्थेला असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. मात्र, लाखो विद्यार्थ्यांचे भविष्य आणि राष्ट्रीय स्तरावरील परीक्षेची पवित्रता जपणे अधिक महत्त्वाचे असल्याने हा निर्णय घेणे आवश्यक होते, असेही स्पष्ट करण्यात आले. प्रशासनाने ही बंदी केवळ मर्यादित कालावधीसाठी असल्याचे सांगत, २१ जूनची फेरपरीक्षा सुरक्षित आणि निष्पक्ष वातावरणात पार पडल्यावर परिस्थिती पूर्ववत केली जाईल, असे आश्वासन दिले आहे. त्यामुळे नीट-यूजी २०२६ परीक्षेची पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता अबाधित ठेवण्यासाठी सरकार आता पूर्णपणे अॅक्शन मोडमध्ये असल्याचे दिसून येत आहे.
