पुणे : राज्यातील इयत्ता नववी ते बारावीच्या अभ्यासक्रम आणि पाठ्यपुस्तकांची निर्मिती करण्याची जबाबदारी आता पुन्हा महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाकडे सोपवण्यात आली आहे. गेल्या काही वर्षांपासून अभ्यासक्रम तयार करण्याचे काम महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (एससीईआरटी) यांच्याकडून केले जात होते. मात्र, आता नव्या निर्णयानुसार नववी ते बारावीच्या अभ्यासक्रम निर्मितीचे अधिकार पुन्हा राज्य मंडळाकडे देण्यात आले आहेत. राज्यातील माध्यमिक शिक्षणाचे नियमन करण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या ‘महाराष्ट्र शिक्षण मंडळ अधिनियम, १९६५’ नुसार संपूर्ण माध्यमिक शिक्षणक्रमासाठी पाठ्यक्रम आणि अभ्यासक्रम निश्चित करण्याचे अधिकार राज्य मंडळाला देण्यात आले आहेत. या कायद्याच्या आधारेच आता नववी ते बारावीचा अभ्यासक्रम आणि पाठ्यपुस्तके तयार करण्याची जबाबदारी राज्य मंडळाकडे देण्यात आली आहे.
राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० नुसार शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ मध्ये इयत्ता पाचवी, सातवी, नववी आणि अकरावी या चार इयत्तांसाठी नवीन अभ्यासक्रम आणि नवीन पाठ्यपुस्तके लागू करण्यात येणार आहेत. त्यानुसार आता इयत्ता नववी आणि अकरावीचा अभ्यासक्रम व पाठ्यपुस्तके राज्य मंडळ तयार करणार असून, पाठ्यपुस्तकांच्या छपाईची जबाबदारी बालभारतीकडे सोपवण्यात येणार आहे. राज्य मंडळाच्या कार्यकारी मंडळाच्या नुकत्याच झालेल्या बैठकीत या निर्णयाला मान्यता देण्यात आली आहे. यापूर्वी राज्य मंडळाच्या कायद्यानुसार इयत्ता दहावी ते बारावीचा अभ्यासक्रम राज्य मंडळाकडून तयार केला जात होता. मात्र, २०१६ मध्ये राज्य सरकारने अभ्यासक्रम निर्मितीची जबाबदारी एससीईआरटीकडे आणि पाठ्यपुस्तक निर्मितीचे काम बालभारतीकडे सोपवले होते. आता पुन्हा कायद्यातील तरतुदीनुसार नववी ते बारावीचा अभ्यासक्रम आणि पुस्तके तयार करण्याची जबाबदारी राज्य मंडळाकडे देण्यात आली आहे. नव्या नियोजनानुसार शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ मध्ये इयत्ता नववी आणि अकरावीचा, तर २०२८-२९ मध्ये इयत्ता दहावी आणि बारावीचा नवीन अभ्यासक्रम आणि पाठ्यपुस्तके तयार केली जाणार आहेत. यासाठी विषयानुसार अभ्यास मंडळांची स्थापना करण्यात आली असून, विषय तज्ज्ञांच्या माध्यमातून अभ्यासक्रम तयार करण्याचे काम सुरू झाले आहे. महाराष्ट्र शिक्षण मंडळाच्या कायद्यानुसार नववी ते बारावीचा अभ्यासक्रम तयार करण्याची जबाबदारी राज्य मंडळाकडे देण्याची मागणी अनेक दिवसांपासून केली जात होती. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणानुसार सीबीएसईच्या धर्तीवर अभ्यासक्रम तयार करण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा असल्याचे मत शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे. राज्य मंडळाकडून तयार होणारा नवीन अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांच्या बदलत्या गरजा आणि आधुनिक शिक्षण पद्धती लक्षात घेऊन तयार केला जाणार आहे.
