मुंबई : वांद्रे पूर्वेकडील गरीबनगर परिसरातील उर्वरित ९४ बांधकामे हटविण्याची कारवाई पश्चिम रेल्वेने शुक्रवारी पूर्ण केली. दुपारपर्यंत सर्व बांधकामे पाडून जागा पूर्णपणे मोकळी करण्यात आली. यापूर्वी मे २०२६ मध्ये पश्चिम रेल्वेने या भागात मोठी निष्कासन मोहीम राबवली होती. मात्र, पुनर्वसनासाठी पात्र असलेल्या प्रकल्पबाधित कुटुंबांच्या पुनर्वसनाची प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत ही ९४ बांधकामे कायम ठेवण्यात आली होती. आता मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (एमएमआरडीए) सर्व पात्र कुटुंबांना पर्यायी कायमस्वरूपी घरे उपलब्ध करून दिली असून त्यांचा ताबाही संबंधितांना देण्यात आला आहे. पुनर्वसन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर पश्चिम रेल्वेने उर्वरित बांधकामांवर कारवाई करत संपूर्ण जागा मोकळी केली. ही कारवाई मुंबई उच्च न्यायालयाच्या २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजीच्या आदेशानुसार करण्यात आली. न्यायालयाने संबंधित याचिका निकाली काढताना पात्र प्रकल्पबाधितांना एका आठवड्याच्या आत जागा रिकामी करण्याचे निर्देश दिले होते. तसेच पुनर्वसन पूर्ण झाल्यानंतर ४८ तासांच्या आत रेल्वे प्रशासनाने बांधकामे हटवावीत, असेही स्पष्ट करण्यात आले होते. न्यायालयाच्या निर्देशांचे पालन करत पश्चिम रेल्वेने नियोजित वेळेत कारवाई पूर्ण केली. या कारवाईमुळे वांद्रे टर्मिनसच्या पूर्वेकडील बाजूस मोठ्या पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी आवश्यक जागा उपलब्ध झाली असून, रेल्वेच्या विविध विकास प्रकल्पांना आता गती मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
मोकळी झालेली जागा वांद्रे टर्मिनसच्या सर्वांगीण विकासासाठी वापरण्यात येणार असून, येथे एकात्मिक रेल्वे संकुल उभारण्याचे पश्चिम रेल्वेचे नियोजन आहे. या प्रकल्पांतर्गत टर्मिनसवर आठव्या फलाटाची उभारणी, गाड्या उभ्या करण्याच्या सुविधांचा विस्तार, रेल्वे डब्यांच्या देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा तसेच संबंधित पूरक यंत्रणांचे स्थलांतर व विकास करण्यात येणार आहे. याशिवाय प्रवाशांच्या सोयीसाठी स्वतंत्र हालचाल मार्ग, थांबा क्षेत्र, अधिक मोकळी जागा आणि इतर आवश्यक सुविधा विकसित करण्याचाही आराखडा तयार करण्यात आला आहे. या विकासकामांमुळे वांद्रे टर्मिनसवरील वाढती प्रवासी गर्दी अधिक प्रभावीपणे हाताळणे शक्य होईल. तसेच गाड्यांच्या देखभाल आणि पार्किंग क्षमतेत वाढ झाल्याने रेल्वेच्या परिचालन व्यवस्थेलाही मोठा फायदा होणार आहे. पश्चिम रेल्वे वांद्रे परिसराचा विकास केवळ टर्मिनसपुरता मर्यादित न ठेवता उपनगरीय आणि लांब पल्ल्याच्या रेल्वे सेवांना पूरक अशा आधुनिक एकात्मिक रेल्वे संकुलाच्या स्वरूपात करण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहे. मोकळ्या झालेल्या जागेवर नियोजित प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर भविष्यात प्रवासी हाताळणी क्षमता वाढेल, रेल्वे सेवा अधिक कार्यक्षम होईल आणि प्रवाशांना अधिक सुरक्षित, सुलभ व आधुनिक सुविधा उपलब्ध होतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
