मुंबई/पुणे : मुंबई आणि पुणे दरम्यान दररोज लाखो प्रवासी प्रवासासाठी वापरत असलेल्या जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गाच्या विकासासाठी महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (एमएसआरडीसी) महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. वाढती वाहतूक, लोणावळा-खंडाळा घाट परिसरातील वारंवार होणारी वाहतूक कोंडी आणि प्रवासात होणारा विलंब लक्षात घेऊन सध्या चौपदरी असलेल्या या महामार्गाचे थेट सहापदरीकरण करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. यासाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार करण्याचे काम सध्या सुरू असून, आराखडा पूर्ण झाल्यानंतर प्रकल्पाचे अंतिम स्वरूप निश्चित होणार आहे. या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश वाहतूक अधिक सुरळीत करणे, प्रवासाचा वेळ कमी करणे आणि भविष्यातील वाढत्या वाहनसंख्येचा विचार करून महामार्गाची क्षमता वाढविणे हा आहे. विशेषतः लोणावळा आणि खंडाळा घाट परिसरात कायम निर्माण होणारी वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी नवीन रस्ते आणि पर्यायी मार्ग विकसित करण्याचाही विचार केला जात आहे. त्यामुळे प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि सुलभ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी सुमारे ₹५ ते ₹६ हजार कोटी खर्च अपेक्षित असून, हा खर्च पथकराच्या माध्यमातून वसूल करण्याची योजना आखण्यात आली आहे. त्यामुळे जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गावरील टोल वसुलीचा कालावधी वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सध्या या महामार्गावर २०३५ पर्यंत टोल वसूल करण्यास परवानगी आहे. मात्र सहापदरीकरणाच्या नव्या प्रकल्पामुळे हा कालावधी आणखी १० ते १५ वर्षांनी वाढू शकतो. त्यानुसार २०४५ ते २०५० पर्यंत या मार्गावर टोल आकारला जाण्याची शक्यता आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या हा मार्ग ब्रिटिश काळात मुंबई आणि दख्खन पठार यांना जोडण्यासाठी बोरघाटातून तयार करण्यात आला होता. पुढे त्याचा राष्ट्रीय महामार्ग म्हणून विकास झाला आणि सध्या तो राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४८ चा महत्त्वाचा भाग आहे. एमएसआरडीसीच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या नियुक्त सल्लागारामार्फत प्रकल्पाचा सविस्तर आराखडा तयार केला जात आहे. हा आराखडा पूर्ण झाल्यानंतर सहापदरीकरण, नवीन मार्ग, वाहतूक सुधारणा आणि इतर प्रस्तावित बदलांचे संपूर्ण चित्र स्पष्ट होणार असून, या प्रकल्पामुळे मुंबई-पुणे प्रवास अधिक जलद आणि सोयीस्कर होण्याची अपेक्षा आहे.
