राज्यभरात एसटी बसस्थानकांवर १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारले जाणार

मुंबई : महाराष्ट्रातील लाखो महिला प्रवाशांच्या सुरक्षितता, आरोग्य आणि सन्मानाला प्राधान्य देत महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन (एसटी) महामंडळाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. राज्यभरातील एसटी बसस्थानकांवर स्तनदा मातांसाठी १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्यात येणार आहेत. या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळ आणि टोयोटा किर्लोस्कर मोटर प्रायव्हेट लिमिटेड यांच्यात सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत झालेल्या या करारावेळी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार आणि परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक उपस्थित होते. प्रवासादरम्यान महिलांना, विशेषतः स्तनदा मातांना, बाळाची काळजी घेण्यासाठी स्वच्छ, सुरक्षित आणि पूर्णपणे खासगी जागा उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. टोयोटा किर्लोस्करच्या कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) निधीतून हे कक्ष उभारले जाणार असून प्रत्येक कक्ष सुमारे ३ मीटर × ३ मीटर आकाराचा प्री-फॅब्रिकेटेड असेल. या कक्षांमध्ये स्तनपान, बाळाची निगा राखण्यासाठी आवश्यक सुविधा, फर्निचर, फिक्स्चर, अंतर्गत वायरिंग, विद्युतीकरण आणि आवश्यक इलेक्ट्रॉनिक साहित्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.

या प्रकल्पानुसार पुढील तीन आर्थिक वर्षांत टप्प्याटप्प्याने १२५ हिरकणी कक्ष उभारले जाणार आहेत. त्यामध्ये २०२६-२७ मध्ये ५०, २०२७-२८ मध्ये आणखी ५० आणि २०२८-२९ मध्ये उर्वरित २५ कक्ष उभारण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. स्थानिक गरज, उपलब्ध जागा आणि सीएसआर धोरणानुसार या संख्येत आवश्यकतेनुसार बदल करण्याची तरतूदही करारात करण्यात आली आहे. या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळ बसस्थानकांवर सुमारे ५ मीटर × ५ मीटर जागा, वीज, पाणी तसेच स्थापनेसाठी आवश्यक सहकार्य उपलब्ध करून देणार आहे. कक्षांचे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांचे संचालन, सुरक्षा, देखभाल आणि दुरुस्तीची संपूर्ण जबाबदारी एसटी महामंडळाची असेल. विशेष म्हणजे या प्रकल्पासाठी एसटीकडून कोणतेही आर्थिक योगदान दिले जाणार नसून सर्व खर्च टोयोटा किर्लोस्करच्या सीएसआर निधीतून केला जाणार आहे. परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी सांगितले की, एसटी ही महाराष्ट्राची लोकवाहिनी असून महिलांच्या गरजा लक्षात घेऊन उभारले जाणारे ‘हिरकणी कक्ष’ हे केवळ सुविधा केंद्र नसून मातृत्वाचा सन्मान, महिला प्रवाशांचा आदर आणि अधिक सुरक्षित, संवेदनशील व प्रवासी-केंद्रित एसटी व्यवस्थेकडे टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल आहे.