पुणे : आगामी धार्मिक सण, राजकीय आंदोलने आणि शहरातील कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी पुणे शहर पोलीस आयुक्तालयाने १८ ऑगस्ट ते ३१ ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत कडक प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले आहेत. हे आदेश १८ ऑगस्ट रोजी मध्यरात्री १२.०१ वाजल्यापासून ३१ ऑगस्टच्या मध्यरात्री १२ वाजेपर्यंत लागू राहणार असून, महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम, १९५१ मधील कलम ३७ (१), (२) आणि (३) अंतर्गत विशेष शाखेचे पोलीस उपआयुक्त डॉ. प्रशांत अमृतकर यांनी ते जारी केले आहेत. या कालावधीत विनापरवानगी सभा, मोर्चे, निदर्शने, धरणे, उपोषणे, जुलूस तसेच सार्वजनिक ठिकाणी शस्त्रे बाळगण्यास सक्त मनाई करण्यात आली आहे. रक्षाबंधन, गोकुळाष्टमी (दहीहंडी) आणि ईद-ए-मिलाद (नबी जयंती) हे मोठे धार्मिक सण या कालावधीत येत असल्याने शहरात मोठ्या प्रमाणावर गर्दी होण्याची शक्यता आहे. अशा वेळी समाजकंटकांकडून शांतता भंग करण्याचा किंवा जातीय तेढ निर्माण करण्याचा प्रयत्न होऊ शकतो, अशी माहिती गुप्तचर यंत्रणांकडून मिळाल्याने हे आदेश लागू करण्यात आले आहेत. याशिवाय विविध राजकीय पक्षांचे मोर्चे, प्रलंबित मागण्यांसाठी होणारी आंदोलने आणि स्थानिक संघटनांचे कार्यक्रम यामुळे वाहतूक व्यवस्था आणि सार्वजनिक सुरक्षेवर ताण येण्याची शक्यता लक्षात घेण्यात आली आहे. पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे की, शहरातील नागरिकांना सुरक्षित वातावरणात सण साजरे करता यावेत आणि कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, हा या निर्णयामागील मुख्य उद्देश आहे. आदेशानुसार पोलीस आयुक्तांच्या पूर्वपरवानगीशिवाय पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींना सार्वजनिक ठिकाणी जमण्यास मनाई असेल. कोणत्याही राजकीय, सामाजिक किंवा धार्मिक संघटनेला विनापरवानगी मोर्चा किंवा निदर्शने करता येणार नाहीत. तसेच सार्वजनिक ठिकाणी तलवार, भाला, चाकू, लाठी, बंदूक किंवा इतर कोणतीही घातक शस्त्रे बाळगण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. स्फोटक पदार्थ, अॅसिड, ज्वलनशील वस्तू तसेच दगडफेकीसाठी वापरता येणारे दगड, विटा किंवा इतर साहित्य सार्वजनिक ठिकाणी जमा करण्यावरही मनाई करण्यात आली आहे. कोणत्याही व्यक्तीचे किंवा संस्थेचे प्रतीकात्मक पुतळे तयार करणे, त्यांचे सार्वजनिक प्रदर्शन करणे किंवा दहन करणे यावर पूर्ण बंदी असेल. समाजात तेढ निर्माण करणाऱ्या चिथावणीखोर घोषणा, आक्षेपार्ह भाषणे, सार्वजनिक शांततेला बाधा आणणारी गाणी किंवा ध्वनीक्षेपकाचा गैरवापर यावरही निर्बंध घालण्यात आले आहेत.
याशिवाय, सोशल मीडियावर वाढत असलेल्या गुन्हेगारीचे उदात्तीकरण करणाऱ्या किंवा शस्त्रांचे प्रदर्शन करणाऱ्या तथाकथित ‘क्रिमिनल रील्स’वर पुणे पोलिसांनी विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. या प्रतिबंधात्मक आदेशांच्या कालावधीत अशा प्रकारच्या रील्स तयार करणे, प्रसारित करणे किंवा शेअर करणे गंभीर गुन्हा मानला जाईल आणि संबंधितांवर सायबर कायद्यांनुसार कारवाई करण्यात येईल. मात्र, या आदेशांत काही महत्त्वाचे अपवादही ठेवण्यात आले आहेत. ऑन-ड्यूटी असलेले पोलीस अधिकारी, लष्करी जवान, कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी नियुक्त शासकीय कर्मचारी, अधिकृत सुरक्षा रक्षक तसेच कायदेशीर परवानगी असलेले सुरक्षाकर्मी यांना त्यांच्या कर्तव्यादरम्यान सूट असेल. त्याचप्रमाणे, परवानगी घेतलेल्या धार्मिक मिरवणुका, लग्न समारंभातील मिरवणुका आणि अंत्ययात्रा यांनाही आवश्यक अटी व नियमांचे पालन करून परवानगी दिली जाईल. नियमित शाळा, महाविद्यालये, सरकारी व खासगी कार्यालये, उद्योग आणि बाजारपेठांमधील दैनंदिन कामकाजावर या आदेशांचा परिणाम होणार नसला तरी तेथे कोणत्याही प्रकारचा बेकायदेशीर जमाव जमविण्यास परवानगी दिली जाणार नाही. पुणे पोलिसांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की, या आदेशांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध महाराष्ट्र पोलीस कायदा, १९५१ च्या कलम १३५ अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात येईल. दोषी आढळणाऱ्या व्यक्तींना चार महिन्यांपासून एक वर्षांपर्यंतच्या कारावासाची तसेच दंडाची शिक्षा होऊ शकते. सोशल मीडियावर अफवा पसरविणे, चिथावणीखोर संदेश किंवा व्हिडिओ प्रसारित करणे याविरुद्ध स्वतंत्रपणे सायबर गुन्ह्यांची नोंद केली जाणार आहे. पुणे पोलीस आयुक्तालयाने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, शहरातील शांतता, सामाजिक सलोखा आणि सार्वजनिक सुव्यवस्था कायम राखण्यासाठी सर्वांनी पोलिसांना सहकार्य करावे. संशयास्पद हालचाली, बेकायदेशीर शस्त्रसाठा किंवा कोणतीही संशयास्पद वस्तू आढळल्यास तातडीने जवळच्या पोलीस ठाण्याशी संपर्क साधावा किंवा १०० अथवा ११२ या आपत्कालीन क्रमांकावर माहिती द्यावी. आगामी सणांच्या पार्श्वभूमीवर सर्व पोलीस ठाण्यांना हाय अलर्टवर ठेवण्यात आले असून, संवेदनशील भागांमध्ये विशेष गस्त, नाकाबंदी आणि सुरक्षा व्यवस्था वाढविण्यात आल्याची माहिती पुणे पोलिसांनी दिली आहे.
