नवी दिल्ली : जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत सध्या सुरू असलेल्या प्रचंड उलथापालथीच्या दरम्यान भारतासाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. अमेरिकेने भारतीय रिफायनरींना रशियन कच्चे तेल खरेदी करण्यासाठी ३० दिवसांची विशेष सवलत जाहीर केली आहे. या निर्णयामुळे भारताला ऊर्जा संकटाचा सामना करण्यास मोठी मदत होणार असून आगामी काळात इंधन दरवाढ रोखणे शक्य होणार आहे. अमेरिकेच्या तिजोरी विभागाने रशियाशी संबंधित एक विशेष परवाना जारी केला आहे. यानुसार, ५ मार्च २०२६ पर्यंत जहाजांवर लादलेले रशियन कच्चे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादने खरेदी करण्याची मुभा भारतीय कंपन्यांना देण्यात आली आहे. ही सवलत ३ दिवसांच्या कालावधीसाठी म्हणजेच ३ एप्रिल २०२६ पर्यंत वैध असेल. यामध्ये निर्बंधांमुळे अडकलेल्या जहाजांवरील तेलाचाही समावेश आहे.
तिजोरी सचिव स्कॉट बेसेन्ट यांनी सोशल मीडियावर माहिती देताना भारताचा उल्लेख अमेरिकेचा ‘अत्यावश्यक भागीदार’ असा केला आहे. ते म्हणाले की, इराणकडून जागतिक ऊर्जा पुरवठा ओलीस ठेवण्याचा जो प्रयत्न सुरू आहे, त्यातून निर्माण झालेला दबाव कमी करण्यासाठी हे पाऊल उचलले आहे. रशियाला याचा मोठा आर्थिक फायदा होणार नाही याचीही काळजी घेतली गेली आहे, कारण ही केवळ समुद्रात अडकलेल्या तेलासाठी दिलेली तात्पुरती परवानगी आहे. पश्चिम आशियामध्ये इस्रायल, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाला आहे. सौदी अरामको आणि इराकच्या तेल क्षेत्रांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. तसेच इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्यामुळे जागतिक तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. आज सकाळी ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल ८३.०७ डॉलरवर पोहोचला आहे. मात्र, अशा परिस्थितीतही भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढण्याची शक्यता सूत्रांनी फेटाळून लावली आहे. नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेने रशियन तेल कंपन्यांवर निर्बंध लादल्यानंतर भारताची रशियाकडून होणारी आयात कमी झाली होती. जानेवारीमध्ये रशियन तेलाचा वाटा २१.२ टक्क्यांपर्यंत खाली आला होता, जो फेब्रुवारीमध्ये पुन्हा ३० टक्क्यांवर पोहोचला आहे. अमेरिकेला अपेक्षित आहे की भारत आगामी काळात अमेरिकेकडून तेल खरेदी वाढवेल, मात्र सध्याच्या संकटकाळात रशियाकडून मिळणारे तेल भारतासाठी सुरक्षा कवच ठरत आहे.
