नवी दिल्ली : केंद्र सरकारने देशातील LPG (घरगुती गॅस) टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर रेशन दुकानातून पुन्हा एकदा रॉकेल (केरोसीन) वितरण सुरू करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. गेल्या काही वर्षांत उज्ज्वला योजना आणि वाढत्या गॅस वापरामुळे रॉकेल पुरवठा बंद करण्यात आला होता, मात्र सद्यस्थितीत निर्माण झालेल्या इंधन संकटामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे. आखाती देशांमधील युद्धजन्य परिस्थिती आणि जागतिक पुरवठा साखळीत आलेल्या अडथळ्यांमुळे LPG च्या तुटवड्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे गरिबांना स्वयंपाकासाठी पर्यायी इंधन उपलब्ध व्हावे, या उद्देशाने केंद्र सरकारने हा निर्णय घेतला आहे. केंद्र सरकारने राज्यांसाठी अतिरिक्त केरोसीन कोट्याची (Allocations) घोषणा केली असून, ते प्रामुख्याने रेशन दुकानांमार्फत (Fair Price Shops) वितरित केले जाईल. रॉकेल वितरणाचे निकष आणि प्रमाण ठरवण्याचे अधिकार राज्य सरकारांना देण्यात आले आहेत. अनेक ठिकाणी साधारणपणे अर्धा लिटर प्रति व्यक्ती/महिना या प्रमाणात वाटप होण्याचा अंदाज आहे. ज्या जिल्ह्यांमध्ये यापूर्वी रॉकेल वितरण पूर्णपणे बंद (Kerosene-free) झाले होते, तेथेही ग्रामीण भागात पुन्हा वितरण सुरू करण्याच्या सूचना पेट्रोलियम मंत्रालयाने दिल्या आहेत. रेशनच्या रॉकेलचा वापर डिझेल किंवा पेट्रोलमध्ये भेसळ करण्यासाठी होऊ नये, यासाठी सरकार कडक नियम लागू करणार आहे. आपल्या परिसरातील रेशन दुकानात हे वाटप कधीपासून आणि किती प्रमाणात सुरू होईल, याची खात्री करण्यासाठी आपण स्थानिक रेशनिंग कार्यालयाशी किंवा रेशन दुकानदाराशी संपर्क साधू शकता.
रेशन कार्डच्या प्रकारानुसार संभाव्य वाटप :
- अंत्योदय अन्न योजना (AAY – पिवळे कार्ड) : या कार्डधारकांना प्राधान्याने रॉकेल दिले जाते. त्यांना साधारणपणे १ ते १.५ लिटर प्रति रेशन कार्ड किंवा प्रति व्यक्ती दिले जाऊ शकते.
- प्राधान्य कुटुंब लाभार्थी (PHH – केसरी कार्ड) : या गटातील कुटुंबांना साधारणपणे ५०० मिली (अर्धा लिटर) ते १ लिटर प्रति व्यक्ती या प्रमाणात रॉकेल मिळण्याची शक्यता आहे.
- वीज जोडणी नसलेली कुटुंबे (Non-Electrified) : ज्यांच्या घरी वीज नाही, अशा कुटुंबांना कार्डचा प्रकार कोणताही असला तरी ५ ते ६ लिटर पर्यंत विशेष कोटा दिला जाऊ शकतो.
