वृत्तसंस्था : डिजिटल व्यवहार क्षेत्रातील आघाडीचे पेमेंट व्यासपीठ PhonePe यांनी आपल्या वॉलेट धोरणात महत्त्वाचा बदल जाहीर केला आहे. नव्या नियमांनुसार, दीर्घकाळ वापरात नसलेल्या म्हणजेच ‘निष्क्रिय’ वॉलेटवर देखभाल शुल्क आकारण्यात येणार आहे. कंपनीने स्पष्ट केले आहे की, सलग ३६५ दिवस वॉलेटमधून कोणताही आर्थिक व्यवहार न झाल्यास संबंधित वॉलेट निष्क्रिय मानले जाईल. अशा वॉलेटधारकांकडून दर तीन महिन्यांनी १०० रुपये देखभाल शुल्क आकारले जाणार आहे. डिजिटल पेमेंटचा वाढता वापर लक्षात घेता हा निर्णय ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा मानला जात असून अनेक वापरकर्त्यांमध्ये याबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
कंपनीच्या नव्या धोरणानुसार केवळ ॲप उघडणे, बँक खात्यातून थेट यूपीआय व्यवहार करणे, मोबाईल रिचार्ज करणे किंवा वॉलेटची शिल्लक तपासणे यामुळे वॉलेट सक्रिय मानले जाणार नाही. वॉलेट सक्रिय ठेवण्यासाठी थेट वॉलेटमधील रकमेचा वापर करून व्यवहार करणे आवश्यक असेल. जर एखाद्या ग्राहकाने वर्षभर वॉलेटचा वापर केला नाही, तर त्याचे वॉलेट निष्क्रिय श्रेणीत जाईल आणि त्यानंतर देखभाल शुल्क आकारण्याची प्रक्रिया सुरू होईल. हे शुल्क दर तिमाहीला म्हणजेच प्रत्येक तीन महिन्यांनी आकारले जाणार आहे. शुल्क आकारताना कंपनी थेट वॉलेटमधील शिल्लक रकमेवरून कपात करणार आहे. वॉलेटमध्ये १०० रुपये किंवा त्यापेक्षा अधिक रक्कम असल्यास पूर्ण शुल्क वजा केले जाईल. मात्र वॉलेटमध्ये १०० रुपयांपेक्षा कमी रक्कम असल्यास उपलब्ध असलेली संपूर्ण रक्कम कपात केली जाईल आणि वॉलेटची शिल्लक शून्यावर येईल. महत्त्वाची बाब म्हणजे या प्रक्रियेमुळे ग्राहकांच्या लिंक केलेल्या बँक खात्यातून कोणतीही रक्कम कापली जाणार नाही. तसेच वॉलेट शिल्लक उणे होणार नसल्याने ग्राहकांवर कोणतेही अतिरिक्त आर्थिक दायित्व येणार नाही. दरम्यान, ग्राहकांना कोणताही आर्थिक फटका बसू नये यासाठी कंपनीकडून शुल्क आकारण्यापूर्वी १५ दिवसांची पूर्वसूचना दिली जाणार आहे. संदेश किंवा नोटिफिकेशनद्वारे ग्राहकांना याची माहिती पाठवली जाईल. शुल्क टाळण्यासाठी ग्राहकांनी या कालावधीत वॉलेटमध्ये काही रक्कम जमा करणे किंवा वॉलेटमधील पैशांचा वापर करून एखादा छोटा व्यवहार करणे पुरेसे ठरणार आहे. त्यामुळे वॉलेट पुन्हा सक्रिय होईल आणि देखभाल शुल्क आकारले जाणार नाही. तसेच भविष्यात वॉलेट वापरण्याची गरज नसल्यास ग्राहकांना ते कायमचे बंद करण्याचाही पर्याय उपलब्ध असेल. डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि सुव्यवस्थित ठेवण्याच्या उद्देशाने हा बदल करण्यात आल्याचे मानले जात असले, तरी निष्क्रिय वॉलेट वापरणाऱ्या ग्राहकांनी आपल्या खात्याची नियमित तपासणी करणे आणि वेळोवेळी व्यवहार करणे आवश्यक ठरणार आहे. त्यामुळे अनावश्यक शुल्क टाळता येईल आणि वॉलेट सक्रिय स्थितीत राहील.
